Opieka naprzemienna coraz częściej pojawia się w sprawach dotyczących dzieci po rozstaniu rodziców. Rozwiązanie to może pozwalać obojgu rodzicom na aktywne uczestniczenie w codziennym życiu dziecka, ale nie oznacza, że w każdej rodzinie będzie odpowiednie. Przy ustalaniu sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej najważniejsze pozostaje dobro dziecka, jego potrzeby oraz rzeczywiste możliwości zapewnienia mu stabilnych warunków życia.
W praktyce sprawy dotyczące opieki naprzemiennej często pojawiają się przy rozwodzie, separacji albo po rozstaniu rodziców, którzy nie byli małżeństwem. Warto więc wiedzieć, jakich błędów unikać, zanim rodzice zdecydują się na konkretny model opieki.
1. Nie zakładaj, że opieka naprzemienna zawsze oznacza tydzień na tydzień
Jednym z najczęstszych błędów jest utożsamianie opieki naprzemiennej wyłącznie z systemem, w którym dziecko spędza tydzień u mamy i tydzień u taty.
Nie ma jednak jednego uniwersalnego harmonogramu, który będzie odpowiedni dla każdej rodziny. Sposób wykonywania opieki powinien uwzględniać między innymi wiek dziecka, jego potrzeby, szkołę lub przedszkole, zajęcia dodatkowe, odległość między miejscami zamieszkania rodziców oraz możliwość zapewnienia dziecku odpowiedniej stabilności.
Dlatego przy ustalaniu opieki naprzemiennej warto myśleć przede wszystkim o funkcjonowaniu dziecka, a nie o matematycznym podziale czasu między rodziców.
2. Nie ignoruj konfliktu między rodzicami
Opieka naprzemienna wymaga odpowiedniej organizacji i co do zasady sprawnego wykonywania obowiązków rodzicielskich przez oboje rodziców. Jeżeli między rodzicami występuje silny, trwały konflikt, codzienne funkcjonowanie dziecka w dwóch domach może być znacznie trudniejsze.
Sam konflikt rodziców nie oznacza automatycznie, że opieka naprzemienna jest niemożliwa. Istotne jest jednak to, czy rodzice są w stanie komunikować się w sprawach dotyczących dziecka i podejmować działania z uwzględnieniem jego potrzeb.
W sprawach rodzinnych nie chodzi więc wyłącznie o to, czy oboje rodzice chcą mieć dziecko przez połowę czasu. Znaczenie ma również to, czy proponowany model będzie rzeczywiście służył dziecku.
3. Nie pomijaj odległości między domami i organizacji życia dziecka
Dwa domy mogą funkcjonować dobrze, jeżeli ich lokalizacja i organizacja pozwalają dziecku zachować stabilny rytm życia. Problem może pojawić się wtedy, gdy rodzice mieszkają w znacznej odległości od siebie albo dziecko musi regularnie pokonywać duże odległości do szkoły, przedszkola czy na zajęcia dodatkowe.
Przed ustaleniem opieki naprzemiennej warto więc przeanalizować nie tylko sam harmonogram pobytu dziecka, ale również jego codzienne funkcjonowanie. Istotne mogą być godziny pracy rodziców, możliwość odbierania dziecka ze szkoły, organizacja wakacji, świąt oraz wykonywanie obowiązków związanych z edukacją i zdrowiem dziecka.
Dobry plan opieki powinien być możliwy do wykonania w praktyce, a nie tylko dobrze wyglądać na papierze.
4. Nie traktuj opieki naprzemiennej jako sposobu na „podział dziecka po połowie”
Opieka naprzemienna nie powinna być traktowana jako narzędzie do wyrównania czasu rodziców z dzieckiem. Jej celem nie jest zapewnienie dorosłym identycznej liczby dni, lecz stworzenie takiego modelu wykonywania pieczy, który będzie odpowiadał sytuacji konkretnego dziecka.
W postępowaniu dotyczącym dziecka podstawowe znaczenie ma jego dobro. Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd, rozstrzygając o władzy rodzicielskiej i sposobie jej wykonywania, powinien brać pod uwagę przede wszystkim sytuację dziecka oraz możliwość zapewnienia mu prawidłowych warunków wychowania.
Dlatego argument „chcę mieć dziecko dokładnie 50% czasu” sam w sobie nie przesądza o tym, że opieka naprzemienna będzie właściwym rozwiązaniem.
5. Nie ustalaj harmonogramu bez uwzględnienia wieku i potrzeb dziecka
Innego rodzaju organizacji może wymagać opieka nad małym dzieckiem, a innego sytuacja nastolatka. Znaczenie mogą mieć również indywidualne potrzeby dziecka, jego więź z rodzicami, dotychczasowy sposób sprawowania opieki oraz jego codzienny rytm życia.
Harmonogram powinien być możliwie konkretny. Warto wcześniej ustalić nie tylko podstawowy podział czasu, ale również sposób organizacji weekendów, świąt, ferii, wakacji, urodzin czy innych ważnych dla dziecka wydarzeń.
Im bardziej szczegółowe są ustalenia rodziców, tym mniejsze ryzyko późniejszych nieporozumień dotyczących wykonywania opieki.
Opieka naprzemienna a rozwód – co warto wiedzieć?
Kwestia sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej jest jednym z istotnych elementów sprawy rozwodowej, jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci. Zgodnie z art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga między innymi o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem oraz o kontaktach rodziców z dzieckiem.
Opieka naprzemienna może być elementem ustaleń dotyczących sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej, ale konkretne rozwiązanie powinno być dostosowane do sytuacji rodziny. Nie można więc zakładać, że sam wniosek jednego z rodziców o opiekę naprzemienną automatycznie doprowadzi do jej ustanowienia.
Jeżeli rodzice potrafią się porozumieć, warto możliwie dokładnie określić zasady funkcjonowania dziecka w obu domach. W przypadku braku porozumienia ostateczne rozstrzygnięcie należy do sądu, który powinien kierować się przede wszystkim dobrem dziecka.
Czy opieka naprzemienna zawsze jest dobrym rozwiązaniem?
Nie. To, że oboje rodzice są zaangażowani w wychowanie dziecka, nie oznacza jeszcze, że opieka naprzemienna będzie najlepszym modelem. W niektórych rodzinach może sprawdzić się bardzo dobrze, natomiast w innych częste zmiany miejsca pobytu mogą powodować dodatkowy stres i destabilizować codzienne funkcjonowanie dziecka.
Każdą sytuację należy więc oceniać indywidualnie. Znaczenie mogą mieć między innymi relacje między rodzicami, ich miejsce zamieszkania, możliwości organizacyjne, wiek dziecka oraz dotychczasowy sposób sprawowania nad nim opieki.
Potrzebujesz pomocy w sprawie dotyczącej opieki nad dzieckiem?
Sprawy dotyczące opieki naprzemiennej, władzy rodzicielskiej, kontaktów z dzieckiem i rozwodu wymagają uwzględnienia indywidualnej sytuacji rodziny. Rozwiązanie, które sprawdzi się u jednego dziecka, niekoniecznie będzie odpowiednie w innej rodzinie.
Jeżeli interesuje Cię prawo rodzinne w Legnicy, szukasz adwokata w Legnicy albo potrzebujesz pomocy w sprawie o rozwód w Legnicy, warto skonsultować sytuację przed złożeniem wniosku lub pozwu. Odpowiednie przygotowanie stanowiska i przemyślenie modelu opieki nad dzieckiem może mieć istotne znaczenie dla dalszego przebiegu sprawy.
Jeżeli potrzebujesz pomocy w sprawie dotyczącej opieki naprzemiennej, władzy rodzicielskiej, kontaktów z dzieckiem lub rozwodu, skontaktuj się z kancelarią. Możesz zadzwonić pod numer 500 560 565 lub napisać na adwokat@legnica-adwokat.pl, aby omówić swoją sytuację i ustalić możliwe dalsze działania.